Satranç Dersleri
Satranç Taşlarının Değerleri
Bütün satranç taşlarının hareket kabiliyetleri doğrultusunda güçleri vardır. Bir taşın gücü, diğerine oranla ya daha azdır ya da daha çoktur. Bu güçleri de taşlara değerleri doğrultusunda puan vererek gösterebiliriz.
Satranç tahtasındaki en az güce sahip olan piyon'a 1 puan verelim. Diğer taşlarımız olan at ve fil ise 3'er puana sahiptirler. Daha güçlü olan kale ise 5 puan değerindedir. Satranç takımımızın en güçlü taşı olan vezir ise kale ve filin hareket özelliklerini bünyesinde bulundurmaktan ötürü 9 puana sahiptir. Şah, satranç taşlarının içinde değer biçilemeyecek tek taştır. Çünkü şah mat olduğunda o satranç maçı sona ermektedir.
Satranç taşlarını bu puanlarla değerlendirmemizin nedeni, rakibimizin bir taşını alırken vereceğimiz taşın değerinin daha yüksek olmaması içindir. Yani bir fil ile bir fili, bir at ile fili, bir kale ile bir kaleyi, bir vezir ile bir veziri, bir piyon ile bir piyonu, ya da iki piyon + bir fil ile bir kaleyi değişmemizin bir sakıncası yoktur. Fakat, bir vezir verip bir piyon almak bizim taşlarımızın toplam değerini rabibimize göre azaltacağı için çok sakıncalıdır.
Taşların değerleri bulunduğu konuma göre farklılık gösterebilir. Satranç tahtasının merkezinde bulunan bir taş, kenarında bulunan bir taştan çok daha güçlüdür. Çünkü kenardaki taşa oranla çok daha fazla kareyi kontrol edebilmektedir.
Taş değişimini düşündüğümüzde şunlara dikkat etmeliyiz.
a) Güçlü ve rakibe rahatsızlık veren bir taşımızla, aynı puana sahip olsa bile onun güçsüz ve bizi rahatsız etmeyen bir taşını değiştirmemeliyiz.
b) Rakibin güçlü ve bize rahatsızlık veren taşını, bizim daha zayıf ve aynı değerde bir taşımızla değiştirmeye çalışmalıyız.
|
At Ve Fil İle Mat:

At ve fil ile mat ederken de, iki fil matında olduğu gibi rakip şahı köşeye sürmeliyiz. Yalnızdikkatetmemiz gereken önemli bir nokta, rakip şahı süreceğimiz köşenin filimizin kontrol ettiği karelerle aynı renkte bir köşe olması gerektiğidir. Yanda görülen konumda, beyazlar siyah şahı kendi fillerinin kontrol ettiği bir beyaz köşeye sürerek mat etmişlerdir
|
İki Fil İle Mat:

İki fil ile mat etmeyi planlarken rakip şahın hangi köşeye yakın olduğuna bakmalıyız. Sonra da filler ve kendi şahımızın desteği ile rakip şahı köşeye sürmeliyiz. Yanda görülen konumda beyazlar, siyah şahı köşeye sıkıştırarak mat etmişlerdir.
|
Kale İle Mat:

Rakip şahı kale ile mat etmeyi planlarken, öncelikle tahtanın hangi kenarına yakın olduğuna bakmalıyız. Kalemiz ve şahımızın desteği ile rakip şahı en yakın kenar sütuna sıkıştırmalıyız. Yanda görülen konumda beyazlar siyahları mat etmişlerdir.
|
Vezir İle Mat:
Rakip şahı vezir ile mat etmeyi planlarken, öncelikle tahtanın hangi kenarına yakın olduğuna bakmalıyız. Vezirimiz ve şahımızın desteği ile rakip şahı en yakın kenar sütuna sıkıştırmalıyız.
Yanda görülen konumda beyazlar siyahları mat etmişlerdir.
|
Satrancın Amacı (MAT)
Mat kavramını anlatmadan önce sizlere şah çekmek nedir ondan bahsetmeliyiz. Şah dışında herhangi bir taş ile rakip şahın tehdit edilmesine şah çekmek diyoruz. Örneğin, bir kalemiz ile rakip şahın bulunduğu kareyi kontrol altına aldığımız zaman rakip şahı tehdit etmiş "ona şah çekmiş" oluruz. Bu bağlamda diğer bir kuralda, bir şahın rakip taşlardan herhangi birisinin kontrol ettiği bir kareye adım atamıyor olmasıdır.
MAT ETMEK :
Bütün sporlarda bilindiği gibi amaç sportmence mücadele ederek kazanmaktır. Futbolda gol, basketbolda basket, voleybolda sayı almak kazanca giden yoldur. Satrançta ise kazanmak rakip şahı mat etmekten geçer. Bu tanımı açmaya çalışırsak;
Mat: Rakip şahı, şah dışındaki herhangi bir taş ile tehdit ederek kıpırdayamaz hale getirmektir. Ya da başka bir deyişle, eğer rakip taraf sizin şah tehdidiniz karşısında;
a) Şahını tehdit eden taşınızı kıramıyor veya,
b) Şahını kaçamıyor veya,
c) Kendi şahı ile onu tehdit eden taşınız arasına herhangi bir taşını koyamıyorsa mat olmuş ve maç sona ermiş demektir.
|
>>Basa Dön
Copyright © Fatma KESKİN |